Tuzlanski kanton je za godinu dana izgubio 1.347 stanovnika, a negativni demografski trendovi posebno su izraženi i u Lukavcu. Tokom 2025. godine u ovom gradu broj umrlih bio je za 246 veći od broja novorođenih, što ukazuje na ozbiljan problem prirodnog smanjenja stanovništva.
Prema procjenama Federalnog zavoda za statistiku, Tuzlanski kanton je 30. juna 2026. godine imao 426.635 stanovnika, dok je godinu ranije taj broj iznosio 427.982. Riječ je o smanjenju od 1.347 stanovnika, što potvrđuje nastavak negativnih demografskih kretanja na području jednog od najmnogoljudnijih kantona u Federaciji Bosne i Hercegovine.
Iako se smanjenje broja stanovnika često povezuje s odlaskom građana u inozemstvo, statistički podaci pokazuju da značajan dio problema predstavlja negativan prirodni priraštaj, odnosno veći broj umrlih u odnosu na broj rođenih.
Tokom 2025. godine u Tuzlanskom kantonu rođeno je 3.038 djece, dok su umrle 4.305 osobe. To znači da je samo po osnovu razlike između broja rođenih i umrlih kanton izgubio 1.267 stanovnika.
Lukavac: 246 umrlih više nego rođenih
Posebno zabrinjavajući podaci dolaze iz Lukavca, koji se ubraja među lokalne zajednice Tuzlanskog kantona s izraženim prirodnim padom stanovništva.
Tokom 2025. godine u Lukavcu je broj umrlih bio za 246 veći od broja rođenih. Drugim riječima, na svakih 100 novorođenih dolazilo je znatno više umrlih, a negativna razlika dodatno je opteretila demografsku sliku grada.
Ovaj podatak otvara važno pitanje o budućnosti Lukavca. Manji broj rođenih, starenje stanovništva i odlazak radno sposobnih građana dugoročno mogu utjecati na tržište rada, lokalnu privredu, obrazovni sistem i održivost javnih usluga.
Posebno je važno imati u vidu da se demografski pad ne može posmatrati isključivo kroz broj stanovnika. Dugoročno smanjenje broja djece može značiti manje učenika u školama, dok smanjenje radno sposobnog stanovništva može dodatno otežati pronalazak radnika i opteretiti sistem socijalne i zdravstvene zaštite.
Ipak, za potpuniju sliku o Lukavcu potrebno je posmatrati i migracijski saldo, odnosno razliku između broja doseljenih i odseljenih stanovnika, kao i dobnu strukturu stanovništva. Sam podatak o prirodnom padu ne govori koliko je građana u međuvremenu napustilo grad, niti koliko ih se doselilo.
Kladanj bilježi najveći relativni pad stanovništva
Kada je riječ o promjeni procijenjenog broja stanovnika, Kladanj se izdvaja kao općina s najvećim relativnim padom u Tuzlanskom kantonu.
Broj stanovnika ove općine smanjen je s 10.985 na 10.819, odnosno za 166 stanovnika ili približno 1,5 posto.
Tokom 2025. godine iz Kladnja je evidentirano 159 odseljenih, dok se doselilo 76 osoba. Negativni migracijski saldo tako je iznosio 83 stanovnika.
Ovi podaci pokazuju da se demografski problemi ne manifestuju jednako u svim lokalnim zajednicama. Negdje je posebno izražen prirodni pad, dok u drugim sredinama značajnu ulogu ima i preseljavanje stanovništva.
Tuzla ima najveći prirodni pad, Živinice jedine bilježe rast
Tuzla se izdvaja po najvećoj negativnoj razlici između broja rođenih i umrlih. Tokom 2025. godine u ovom gradu rođeno je 700 djece, dok je umrlo 1.217 osoba. Prirodni pad tako je iznosio 517 stanovnika.
Ipak, Tuzla je tokom iste godine zabilježila pozitivan migracijski saldo od 79 osoba, što znači da se u grad doselilo više stanovnika nego što se odselilo.
S druge strane, Živinice su jedina lokalna zajednica među 13 općina i gradova Tuzlanskog kantona u kojoj je zabilježen rast procijenjenog broja stanovnika. Njihov broj povećan je s 57.711 na 57.771, odnosno za 60 stanovnika.
Zanimljivo je da su i Živinice imale negativan prirodni priraštaj, s 16 umrlih više nego rođenih. Međutim, pozitivan migracijski saldo od 58 osoba doprinio je ukupnom rastu broja stanovnika.
Primjer Živinica pokazuje da doseljavanje može ublažiti posljedice prirodnog pada, dok istovremeno ukazuje na važnost stvaranja uslova koji će ljude motivisati da ostanu u svojim lokalnim zajednicama ili se u njih doseljavaju.
Koliko građana Tuzlanskog kantona odlazi u inozemstvo?
Prema podacima Federalnog zavoda za statistiku, tokom 2025. godine odlazak u inozemstvo, evidentiran odjavom prebivališta, zabilježen je za 272 osobe s područja Tuzlanskog kantona.
Najviše odjava evidentirano je u Tuzli i Živinicama, po 60, zatim u Kalesiji, gdje su zabilježene 44 osobe, te Gračanici s 33 osobe.
Međutim, ove brojke ne predstavljaju ukupan broj građana koji su napustili Bosnu i Hercegovinu. Statistika obuhvata osobe čiji je odlazak evidentiran kod nadležnih organa, dok oni koji napuste zemlju bez odjave prebivališta nisu u potpunosti obuhvaćeni ovim pokazateljem.
Zbog toga se na osnovu ovih podataka ne može pouzdano utvrditi stvaran broj iseljenih građana, niti se cjelokupno smanjenje broja stanovnika može pripisati odlasku u inozemstvo.
Osim toga, podaci o migracijama obuhvataju i preseljenja unutar Bosne i Hercegovine. Negativan migracijski saldo određene općine zato ne znači da su svi građani koji su je napustili otišli u drugu državu.
Demografski problem koji zahtijeva dugoročne mjere
Podaci Federalnog zavoda za statistiku ukazuju na to da se Tuzlanski kanton suočava s kombinacijom negativnog prirodnog priraštaja i migracijskih kretanja koja se razlikuju od jedne do druge lokalne zajednice.
Kladanj se izdvaja po relativnom padu stanovništva, Tuzla po najvećem prirodnom padu, dok su Živinice zabilježile blagi rast procijenjenog broja stanovnika. Lukavac se, s druge strane, suočava s izraženim prirodnim padom, jer je tokom jedne godine broj umrlih bio za 246 veći od broja rođenih.
Za Lukavac je zato posebno važno pitanje kako stvoriti uslove u kojima će mladi ljudi lakše dolaziti do zaposlenja, rješavati stambeno pitanje i planirati porodicu, ali i kako unaprijediti kvalitet života i zadržati radno sposobno stanovništvo.
Demografski trendovi ne mijenjaju se preko noći, a njihovo zaustavljanje zahtijeva dugoročne mjere u oblasti privrede, stanovanja, podrške porodicama i kvaliteta javnih usluga.
Brojevi za 2025. godinu pokazuju razmjere problema. Pred lokalnim i kantonalnim vlastima ostaje pitanje šta će konkretno učiniti da Lukavac i druge lokalne zajednice Tuzlanskog kantona u budućnosti ne nastave gubiti stanovništvo.
